
Posłanka na Sejm RP · okręg 13
Dostęp do wyników badań: otwarta nauka
Katarzyna Matusik-Lipiec współzgłosiła interpelację nr 13152 o otwartej nauce. Pytania dotyczą bezpłatnego dostępu do wyników badań, repozytoriów i wsparcia uczelni oraz badaczy w udostępnianiu materiałów.
O co chodzi
Otwarta nauka, określana jako open science, wiąże się z udostępnianiem wyników i materiałów badawczych. W interpelacji z 27 października 2025 roku autorzy odnieśli ją przede wszystkim do badań finansowanych publicznie. Wskazali uczelniane repozytoria i oddolne działania badaczy jako kontekst pytania o wspólne wsparcie systemowe.
Resort został zapytany o upowszechnianie otwartego dostępu oraz możliwość połączenia baz publikacji i danych. W dokumencie pojawia się zasada FAIR: materiały powinny być możliwe do odnalezienia, dostępne, zgodne ze sobą technicznie i nadające się do ponownego wykorzystania.
Publikacje i dane, z których można korzystać
Autorzy poruszyli finansowanie i szkolenia związane z otwartymi danymi, oprogramowaniem oraz recenzjami. Ostatnie pytanie dotyczy krajowej strategii. Pismo łączy więc dostęp czytelnika do publikacji z pracą instytucji, które muszą przygotować i utrzymywać zasoby.
Dla badacza ważna jest możliwość sprawdzenia i wykorzystania wcześniejszych ustaleń; dla osób spoza uczelni — dostęp do wiedzy bez bariery płatnej publikacji. Są to cele przedstawione w uzasadnieniu. Interpelacja nie potwierdza utworzenia krajowego repozytorium ani udostępnienia każdej pracy naukowej.
Pytania do ministra
To dokładne brzmienie pytań z interpelacji nr 13152. Dotyczą spraw opisanych powyżej; odpowiedź resortu jest osobnym dokumentem.
- Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w celu upowszechnienia zasad open science, w szczególności w zakresie publikowania wyników badań finansowanych ze środków publicznych w otwartym dostępie?
- Czy w planach resortu znajduje się utworzenie krajowego repozytorium publikacji naukowych lub danych badawczych, które integrowałoby istniejące bazy uczelni i instytutów badawczych zgodnie z zasadą FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable)?
- Czy ministerstwo przewiduje program wsparcia finansowego lub szkoleniowego dla uczelni, instytutów oraz indywidualnych badaczy w zakresie wdrażania praktyk otwartej nauki (takich jak otwarte dane, otwarte oprogramowanie, otwarte recenzje)?
- Czy Polska planuje opracowanie narodowej strategii otwartej nauki, wzorowanej na rozwiązaniach stosowanych w innych krajach europejskich, takich jak Holandia, Finlandia czy Francja?
Odpowiedzi i stan sprawy
Odpowiedź na interpelację nr 13152 wpłynęła do Sejmu 18 listopada 2025 roku. Poniżej znajdują się pisma z odpowiedziami lub odsyłacze do ich pełnej treści.
2025-11-18 · odpowiedź
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Treść znajduje się w załączniku źródłowym.
Dokument źródłowy
- Kadencja
- X
- Numer
- 13152
- Data
- 2025-10-27
- Rola
- współzgłaszająca
- Zgłaszający
- Iwona Hartwich, Iwona Małgorzata Krawczyk, Magdalena Łośko, Alicja Łuczak, Katarzyna Matusik-Lipiec, Elżbieta Anna Polak, Anna Sobolak
- Adresat
- minister nauki i szkolnictwa wyższego
Masz pytanie albo sprawę?
ul. Podzamcze 22/2, Kraków
Spotkania po wcześniejszym umówieniu.
