Przejdź do treści
Koalicja Obywatelska

Posłanka na Sejm RP · okręg 13

Strona główna › W Sejmie

Dostęp do wyników badań: otwarta nauka

Katarzyna Matusik-Lipiec współzgłosiła interpelację nr 13152 o otwartej nauce. Pytania dotyczą bezpłatnego dostępu do wyników badań, repozytoriów i wsparcia uczelni oraz badaczy w udostępnianiu materiałów.

O co chodzi

Otwarta nauka, określana jako open science, wiąże się z udostępnianiem wyników i materiałów badawczych. W interpelacji z 27 października 2025 roku autorzy odnieśli ją przede wszystkim do badań finansowanych publicznie. Wskazali uczelniane repozytoria i oddolne działania badaczy jako kontekst pytania o wspólne wsparcie systemowe.

Resort został zapytany o upowszechnianie otwartego dostępu oraz możliwość połączenia baz publikacji i danych. W dokumencie pojawia się zasada FAIR: materiały powinny być możliwe do odnalezienia, dostępne, zgodne ze sobą technicznie i nadające się do ponownego wykorzystania.

Publikacje i dane, z których można korzystać

Autorzy poruszyli finansowanie i szkolenia związane z otwartymi danymi, oprogramowaniem oraz recenzjami. Ostatnie pytanie dotyczy krajowej strategii. Pismo łączy więc dostęp czytelnika do publikacji z pracą instytucji, które muszą przygotować i utrzymywać zasoby.

Dla badacza ważna jest możliwość sprawdzenia i wykorzystania wcześniejszych ustaleń; dla osób spoza uczelni — dostęp do wiedzy bez bariery płatnej publikacji. Są to cele przedstawione w uzasadnieniu. Interpelacja nie potwierdza utworzenia krajowego repozytorium ani udostępnienia każdej pracy naukowej.

Pytania do ministra

To dokładne brzmienie pytań z interpelacji nr 13152. Dotyczą spraw opisanych powyżej; odpowiedź resortu jest osobnym dokumentem.

  1. Jakie działania podejmuje lub planuje podjąć Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w celu upowszechnienia zasad open science, w szczególności w zakresie publikowania wyników badań finansowanych ze środków publicznych w otwartym dostępie?
  2. Czy w planach resortu znajduje się utworzenie krajowego repozytorium publikacji naukowych lub danych badawczych, które integrowałoby istniejące bazy uczelni i instytutów badawczych zgodnie z zasadą FAIR (Findable, Accessible, Interoperable, Reusable)?
  3. Czy ministerstwo przewiduje program wsparcia finansowego lub szkoleniowego dla uczelni, instytutów oraz indywidualnych badaczy w zakresie wdrażania praktyk otwartej nauki (takich jak otwarte dane, otwarte oprogramowanie, otwarte recenzje)?
  4. Czy Polska planuje opracowanie narodowej strategii otwartej nauki, wzorowanej na rozwiązaniach stosowanych w innych krajach europejskich, takich jak Holandia, Finlandia czy Francja?

Odpowiedzi i stan sprawy

Odpowiedź na interpelację nr 13152 wpłynęła do Sejmu 18 listopada 2025 roku. Poniżej znajdują się pisma z odpowiedziami lub odsyłacze do ich pełnej treści.

2025-11-18 · odpowiedź
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska

Treść znajduje się w załączniku źródłowym.

Zapis odpowiedzi w Sejmie ↗
Treść odpowiedzi — PDF ↗

Dokument źródłowy

Kadencja
X
Numer
13152
Data
2025-10-27
Rola
współzgłaszająca
Zgłaszający
Iwona Hartwich, Iwona Małgorzata Krawczyk, Magdalena Łośko, Alicja Łuczak, Katarzyna Matusik-Lipiec, Elżbieta Anna Polak, Anna Sobolak
Adresat
minister nauki i szkolnictwa wyższego

Masz pytanie albo sprawę?

ul. Podzamcze 22/2, Kraków

Spotkania po wcześniejszym umówieniu.